CNR-logo

de website ] de hobby ] de club ] de leden ] de teksten ] de weblinks ]

 

geluidsbewerking

 

Start
Terug
Audition
Audacity

 

 

 

 

Bewerking van opgenomen natuurgeluiden

 
     
OVERZICHT

soorten bewerkingen

soorten editors

overzicht editors

plugins

editors-online

tablet-editors ed
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het soort bewerkingen die je wilt toepassen op de geluidsopnamen, zal voor een deel afhangen van het beoogde gebruik van die opnamen. Bijvoorbeeld:
- als je vooral wilt genieten van het beluisteren van de opname, vind je het misschien niet zo erg als er verkeer hoorbaar is, of geritsel van voetstappen van een passerende wandelaar
- als je geluidsopnames wilt combineren met film, dia’s en/of muziek, zul je een opname waarschijnlijk zoveel mogelijk willen bevrijden van dat soort stoorgeluiden
- als je geluidsopnames wilt gebruiken voor onderzoek naar een bepaalde dier/vogel soort, zul je waarschijnlijk weer andere eisen stellen aan de kwaliteit van de opname en de bewerking ervan.


soorten bewerkingen

De meeste computerprogramma’s voor geluidsbewerking (Eng: audio-editor) hebben een groot aantal soorten bewerkingen aan boord. Die bewerkingen worden soms ook effecten genoemd. In veel editors kun je ook nog extra effecten toevoegen in de vorm van plugins.

Een kleine selectie van soorten audio-bewerkingen:
1. het volume wijzigen van (een deel van) de opname 
2. een stukje opname weghalen, of juist ergens invoegen (knippen/plakken)
3. verschillende opnames (vloeiend) samenvoegen (mixen) 
4. balans tussen linker- en rechterkanaal wijzigen (PAN-instelling)
5. fade-in en/of fade-out aanbrengen
6. tempo en/of toonhoogte wijzigen (vooral gebruikt voor muziek opnames)
7. galm en/of echo toevoegen (vooral gebruikt voor muziek opnames)
8. ruis en andere stoorgeluiden verwijderen 
9. frequentie-afhankelijke wijzigingen van het opname-volume (bv. equalizer, frequentie filter)

Vooral bij ruisonderdrukking en frequentie-afhankelijke bewerkingen bestaan er grote verschillen in de mogelijkheden en geavanceerdheid tussen de verschillende bewerkingsprogramma's. 

Voordat je begint met het bewerken van je opnamen is het goed er even bij stil te staan wat je er mee wilt bereiken, hoe ver je met de bewerkingen wilt gaan en welke versie(s) van de opname je wilt bewaren.

Een belangrijke reden om natuurgeluiden te bewerken is vaak het verwijderen van stoorgeluiden en ruis, met minimale aantasting van het gewenste geluid.

Natuurlijk is het het beste om ruis en storingen zo veel mogelijk te voorkomen: kwalitatief goede apparatuur gebruiken, opnamen maken van zo dichtbij mogelijk en opnemen in een storingsvrije omgeving.

‘Nabijheid’ van de geluidsbron is bij dieren/vogels in het wild vaak moeilijk haalbaar, en storingsvrije omgevingen of momenten zijn in Nederland schaars. Behalve het weer (regen, wind) en verkeer (vliegtuigen, auto’s, motoren), zijn stem-, contact- en bewegingsgeluiden van mensen in de directe omgeving de meest voorkomende storingsbronnen. Soms kunnen andere (luidruchtige) vogels ook als storing ervaren worden.

Met een goed uitgevoerde geluidsbewerking kun je uit ‘slechte opnames’ vaak toch nog een kwalitatief heel acceptabele opname destilleren. Heel precies luisteren naar en kritisch beoordelen van het resultaat van elke bewerking (bij voorkeur via een koptelefoon terwijl je de bewerking toepast) is belangrijk; evenals het vergelijken met de oorspronkelijke versie.

Tip: bewaar de originele opname sowieso, eventueel een tijdje: misschien wil je er later nog iets mee!


soorten bewerkingsprogramma’s

Audio-bewerkingsprogramma’s zijn er in veel soorten en prijzen. 

Voor de keuze van een audio-editor zijn vooral de volgende aspecten van belang:
1. wat voor soort bewerkingen wil je doen, hoe geavanceerd, en hoe vaak?
- het aantal bewerkingsopties en de geavanceerdheid ervan per programma is zeer verschillend
- bij veel editors kun je opties toevoegen door plugins te installeren (echter zelden op het gebied van ruisonderdrukking)

2. wat wil je er voor betalen?
- er zijn enkele gratis programma’s

3. op welk apparaat wil je opnamen bewerken: laptop/desktop of tablet of zelfs smartphone?
- laptop of desktop zijn favoriet vanwege het grotere scherm, wat voor de meer geavanceerde bewerkingen gewenst is, maar de ontwikkelingen op tablet-gebied gaan snel; denk bijvoorbeeld aan de komst van de iPad Pro!

4. op welk(e) platform(s) wil je werken: 
- voor laptop en/of desktop: Windows, Mac of Linux?
- voor tablet en smartphone: Android, iOS of Windows?

Het volgende editor-overzicht kan je helpen om een keuze te maken. Het is voorlopig vooral gericht op gebruik van laptop en/of desktop. Daarna volgen nog een aantal opmerkingen in verband met plugins, editors-online en tablet-editors.


overzicht audio-editors

categorie1: gratis & eenvoudig


Beperkt aantal opties, dus vrij snel te leren.
Daarom vooral geschikt voor incidenteel gebruik en/of met weinig eisen aan de functionaliteit.
Software: Audacity (Open Source programma – Windows, Mac, Linux)
Het aantal opties is gemakkelijk uit te breiden door geschikte plugins te installeren. Meer details op de 
Audacity-pagina. 

categorie2: gratis & geavanceerd

Veel bewerkingsopties, ook in de spectrale weergave. De meer geavanceerde opties vragen soms meer tijd om te leren. Handigheid/ervaring in omgang met software in het algemeen is gewenst.
Vooral geschikt bij frequent gebruik en hoge(re) eisen aan de functionaliteit.
Software: Adobe Audition 3.0 (werkt alleen in Windows)
Dit is het programma dat de CNR aanbeveelt. Ons lid Hans Dankbaar heeft in het recente verleden een aantal workshops gegeven over dit programma. Ook schreef hij een nederlandstalige
handleiding. Meer details op de Audition3-pagina.


categorie3: niet gratis, tamelijk geavanceerd

Er is een groot aantal niet-gratis maar nog redelijk betaalbare audio-editors verkrijgbaar. De meeste zijn best goed bruikbaar voor een groot aantal bewerkingen maar missen vaak de vele bewerkingsopties in de spectrale weergave van de gratis Audition 3.0.
Software-voorbeelden
voor Windows: WavePad*), AVS Audio Editor, Acoustica (Premium Edition), GoldWave
voor Mac: WavePad*), TwistedWave, SoundStudio, Amadeus
*) dit prg heeft een spectrale weergave-optie, en daarmee kun je door een rechthoek te tekenen heel eenvoudig heel kleine gedeeltes van een geluid weghalen!

categorie4: niet gratis, professioneel

Dit soort programma’s is meestal zeer prijzig; soms bestaat er een goedkopere Lite version, zoals van WaveLab. De bewerkings-opties zijn talrijk en geavanceerd, de leertijd navenant aan de forse kant.
Software-voorbeelden
voor Windows & Mac: WaveLab van Steinberg, recente versies van Audition van Adobe, Pro Tools van Avid, Logic Pro van Apple, RX 5 Audio Editor e.a. van Isotope.


plugins

Op internet zijn voor de meeste audio-editors veel zogenaamde plugins te vinden.
Vaak worden ze ook effecten genoemd. Door deze toe te voegen aan het programma kun je het aantal bewerkingsmogelijkheden uitbreiden. Wel dient vermeld te worden dat er op het gebied van ruisonderdrukking en frequentiefiltering weinig bruikbare gratis plugins te vinden zijn.
Als voorbeeld het interessante aanbod van Aleksey Vaneev, op zijn website
www.voxengo.com.  Op deze site staan ruim veertig plugins, waarvan een derde deel gratis is. Slechts een enkele is alleen in Windows te gebruiken, de meeste ook in een Mac. Bijzonderheid: bij alle Voxengo plugins kun je het effect ervan op je opname beluisteren terwijl je de instelling van de plugin wijzigt, en de opname wordt daarbij over de gehele lengte afgespeeld. Dit werkt heel erg direct, snel en prettig! Een heel speciale plugin is SPAN, een Spectrum Analyzer Plugin; daarmee zie je bij het afspelen van je opname momentaan het frequentie-spectrum veranderen! Op Youtube vind je een filmpje dat dit goed laat zien. Hieronder een voorbeeld van een momentopname uit zo’n filmpje:


Dit korte demo-filmpje laat zien hoe SPAN het spectrum van een geluidsopname in de loop van de tijd weergeeft. Je hoort (en ziet!) eerst regen en onweer dat wegsterft en dan overgaat in 
vogelzang. De tuinfluiter (met fitis,  tjiftjaf en snor) is vastgelegd door Sjaak Schilperoort 
in 2009 bij de Meeslouwerplas, de –nachtelijke- onweersopname door Peter Smith in 
augustus 2015 vanuit zijn slaapkamerraam. Beiden gaven toestemming om deze 
opnamen te gebruiken voor deze demo.


Enkele andere gratis Voxengo-plugins die wellicht leuk zijn om te proberen:
Stereo Touch – daarmee kun je het stereo-effect wijder maken
Beeper – om kortstondige storing en/of stilte in je opname aan te brengen
OldSchoolVerb – hiermee kun je de ruimtelijkheid van je opname vergroten
Marvel GEQ – een grafische equalizer waarmee je al luisterend kunt experimenteren.
 


audio-editors online

Die zijn er bepaald niet veel . . .
De enige die echt als editor is opgezet en zowel in Windows werkt als op een Mac is
TwistedWave. 
De opties zijn erg beperkt, tenzij je een abonnement neemt . . .
 

audio-editors voor tablets/smartphones

Hier is de spoeling minder dun, en de ontwikkeling gaat snel . . .
Gratis apps bieden meestal slechts een zeer beperkt aantal standaardbewerkingen.
Daarom alleen enkele voorbeelden van betaalde editors die flink wat mogelijkheden bieden. De prijzen lopen uiteen van 10 tot 16 euro (2016). Van sommige kun je eerst een demo installeren, met een beperkt aantal opties.

voor Android  
- Doninn Audio Editor: heel veel bewerkingsopties, ook met spectrale weergave!
- Lexis Audio Editor: aardig wat opties, maar duidelijk minder dan de Doninn-app
- Wave Pad Master’s Edition: ongeveer als de Lexis-app
opmerking: de gratis versie, Wave Pad Audio Editor, kreeg veel negatieve recensies!

voor iOS
- TwistedWave Audio Editor: behoorlijk veel opties, redelijk in prijs
- Wave Pad Master’s Edition: zie de Android-versie hierboven



 
     

 

 

Page Update: 24-06-2016 «·» © CNR/FW